Topyekün Nasıl Yazılır? Birlik, Varlık ve Bilginin Felsefi İzinde Bir filozofun gözünden bakıldığında, kelimeler yalnızca seslerin birleşimi değil, düşüncenin biçim kazanmış halidir. Her sözcük, insan zihninin varlığı anlama çabasının bir tezahürüdür. “Topyekün” kelimesi de bu anlamda sıradan bir dilbilgisel tartışmanın ötesindedir. O, bütünlüğün, birlikte hareket etmenin, varlığın tekil bir uyuma dönüşmesinin dildeki sembolüdür. Ama soru basit görünür: Topyekün nasıl yazılır? Cevap ise yalnızca dilin değil, felsefenin de alanına taşar. Dilsel Gerçeklik: “Topyekün”ün Yazımı Türk Dil Kurumu’na göre “topyekün” bitişik yazılır. Çünkü kelime Arapça kökenli “yekûn” (tamamı, bütünü) sözcüğüyle “top” (bütün, hepsi) kelimesinin birleşmesinden türemiştir. Anlam olarak birleşik bir kavramı temsil…
12 YorumGünlük Satırlar Yazılar
Kartoteks Sistemi Ne Demek? Tozlu Çekmecelerden Veri İktidarına Cesur Bir Bakış Açık konuşayım: Kartoteks sistemi yalnızca bir arşiv tekniği değil, gücün ve seçiciliğin kaba bir aracıdır. Evet, çekmeceler, kartlar, dizinler… Hepsi masum görünür. Ama hangi bilginin kartına kavuştuğuna, hangisinin “yer yok” denilerek dışarıda bırakıldığına kim karar verir? İşte tartışmayı tam buradan başlatmak istiyorum. Kartoteks Nedir? Tanımın Ardındaki Siyaset Kartoteks sistemi; bilgiler, kişiler, belgeler, kitaplar veya vakalar hakkında özet kayıtların kartlara işlendiği, bu kartların alfabetik ya da konu başlıklarına göre çekmecelerde tutulduğu bir endeksleme modelidir. Kütüphanelerden hastane dosyalarına, insan kaynaklarından belediye arşivlerine kadar çok geniş bir alanda tarihsel olarak kullanılmıştır. Kağıt…
12 YorumKarstik şekillerin olduğu yerlerde hangi kayaç grubu vardır? Doğayla birlikte düşünmenin tam zamanı Bazen bir dağın yamacında yürürken, ayaklarımızın altındaki toprağın binlerce yıldır nasıl değiştiğini hiç düşünmeden geçeriz. Oysa her taş, her kaya bize bir şey anlatır: sabrı, değişimi, dayanıklılığı… Bugün bu hikâyeyi biraz daha derinlemesine okumaya davet ediyorum sizi. Çünkü karstik şekiller sadece jeolojik süreçlerin sonucu değildir; aynı zamanda insanların dünyaya, doğaya ve birbirlerine bakışlarının da bir yansımasıdır. Toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konularla düşündüğümüzde, bu taşların bile söyleyeceği çok şey var. Karstik şekiller nerelerde oluşur? Kayaçların sessiz ortaklığı Önce temel bilgiden başlayalım: Karstik şekiller, suyun…
12 YorumKarkamış’ın Neyi Meşhur? Tarih, Kültür ve Lezzetle Yoğrulmuş Bir Sınır Şehri Bazen bir şehir vardır; haritaya baktığınızda küçücük görünür ama içine girdiğinizde binlerce yılın hikâyesiyle sizi sarar. Karkamış da tam olarak böyle bir yer. Türkiye ile Suriye sınırında, Fırat Nehri’nin kenarında kurulmuş bu kadim şehir, sadece taşlarının arasında değil, insanlarının kalbinde de tarih taşır. Peki Karkamış’ı özel kılan şey nedir? Hangi yönleriyle öne çıkar, neleriyle anılır? Gelin, hem yerel hem de küresel gözlüklerle bu sorunun peşine düşelim. Küresel Perspektif: Uygarlıkların Kesiştiği Kadim Bir Nokta Karkamış, tarih sahnesine çıkışıyla bile dikkat çeker. Mezopotamya’nın en önemli medeniyet yollarından biri üzerinde yer alan…
16 YorumPolis Plastik Kelepçe Neden Takılır? Edebiyatta Gücün, Kontrolün ve Kırılganlığın Hikâyesi Bir edebiyatçı için kelimeler, tıpkı kelepçeler gibi, bağlar kurar. Kimi zaman düşünceleri bir arada tutar, kimi zaman özgürlüğü kısıtlar. Polis plastik kelepçe neden takılır? sorusu, ilk bakışta yalnızca bir güvenlik önlemi gibi görünür. Ancak edebiyatın penceresinden baktığımızda bu soru, otoritenin, düzenin ve insanın içsel çatışmalarının derinliklerine iner. Çünkü her kelepçe, ister metal ister plastik olsun, bir hikâyenin parçasıdır: Gücü elinde tutanla teslim olanın arasındaki görünmez diyalog. Plastik Kelepçe: Zamana Karşı Yazılmış Bir Satır Gerçekte polis plastik kelepçe, toplu olaylarda ya da ani durumlarda kolaylıkla kullanılabilen, hafif ve pratik bir…
6 YorumNadas Ne Anlama Gelir? Toplumsal Yapıların Sessiz Dönüşümüne Sosyolojik Bir Bakış Toplumsal olguları anlamak, kimi zaman bir tarlayı izlemek gibidir. Gözle görülmeyen ama derinden işleyen bir süreçtir. Bir araştırmacı olarak toplumun dinamiklerini incelerken, “nadas” kavramı bana hep bu sessiz dönüşümü hatırlatır. Toprak nasıl ki verimliliğini korumak için bir süre dinlenmeye bırakılırsa, bireyler ve topluluklar da zaman zaman üretkenlikten geri çekilip yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyar. Ancak bu nadas hâli, yalnızca biyolojik ya da ekonomik bir duraklama değil; aynı zamanda kültürel, duygusal ve toplumsal bir yeniden doğuşun işaretidir. Nadasın Toplumsal Anlamı: Sessizlikte Gizlenen Yenilenme “Nadas”, tarımsal bağlamda toprağın bir süre ekilmeden bırakılması…
10 YorumÇekme Karavan: Özgürlüğün, Eşitliğin ve Dayanışmanın Yeni Sembolü Hayatta bazı seçimler vardır ki sadece bir araç ya da eşya seçimi değildir; bir yaşam biçimi, bir dünya görüşü, hatta bir toplumsal tavırdır. “Neden çekme karavan?” sorusu da tam olarak böyle bir anlam taşır. Çünkü çekme karavanı seçmek, sadece doğada konforlu bir tatil arayışı değil; hareket etme özgürlüğünü, adil bir paylaşımı ve çeşitliliği kutlayan bir yolculuğa adım atmaktır. Bu yazıda, çekme karavan fikrini beden sağlığından toplumsal cinsiyet dinamiklerine, bireysel tercihlerden kolektif değerlere kadar farklı boyutlarıyla ele alacağız. Özgürlük Arayışının Yeni Adı: Çekme Karavan Modern yaşam, her geçen gün daha fazla kısıtlamayla çevrili.…
6 YorumIs a Horst a Block Mountain? Edebi Bir Yorumlama Kelimeler, dünyayı anlamamızda bize sadece birer araç sunmazlar; onlar, aynı zamanda gözlerimizin bakış açısını, duygularımızın derinliğini ve zihnimizin ufkunu şekillendiren güçlü birer araçtır. Bir kelimenin veya terimin anlamını çözmek, bazen yalnızca bilinen bir tanımı anlamaktan çok daha fazlasıdır. Edebiyatçılar için her bir sözcük, yeni bir anlam katmanına açılan bir kapıdır. Her bir kavram, bir düşünce dünyasına, bir anlatıya dönüşür. Bugün, “horst” ve “block mountain” gibi coğrafi terimlere edebi bir bakış açısıyla yaklaşarak, hem dilin ve anlamın derinliğini keşfedecek hem de bu kavramları edebiyatın büyülü dünyasında yeniden şekillendireceğiz. Bir horst, jeolojik olarak,…
10 YorumKarabuğdayda Hangi Vitaminler Var? (Erkek “Güç” Der, Kadın “Parlak Cilt”!) Bir sofrada karabuğday varsa, orada iki farklı bakış açısı da vardır: Erkek “Bu enerji veriyor mu, kas yapar mı?” diye sorarken; kadın “Cildime iyi gelir mi, saçlarıma parlaklık katar mı?” diye düşünür. İşte tam da bu yüzden karabuğday gibi besinleri konuşmak, bir vitamin listesinden çok daha eğlenceli hale gelebilir. Hazırsanız, gelin bu küçük ama besin dolu taneciklerin iç dünyasına mizahi bir mercek tutalım! Karabuğday: Minik Tohum, Büyük Vitamin Ordusu İlk bakışta “kahverengi minik bir şey” gibi görünebilir ama aldanmayın. Karabuğday, adeta bir multivitamin takviyesi gibi çalışan doğal bir süper gıdadır.…
2 YorumEşler Birbirinden Ne Kadar Ayrı Kalırsa Nikâh Düşer? Tarihsel Bir Bakış Geçmişi anlamadan, bugünümüzü tam olarak kavrayamayız. İnsanlık tarihinin derinliklerine indiğimizde, eşler arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerin toplumsal, kültürel ve hukuki boyutları, bir hayli ilginç ve farklılıklar gösteren dinamiklere sahiptir. Geçmişten günümüze, eşlerin birbirinden ne kadar ayrı kalmasının, nikâhı etkileme sınırları sürekli olarak değişmiştir. Zaman içinde, toplumsal değerler, hukuk sistemleri ve bireysel haklar arasındaki kırılma noktaları, eşlerin birbirinden uzaklaşmasının ne anlama geldiğini ve bunun nikâh üzerindeki etkilerini farklı şekillerde şekillendirmiştir. Tarihsel Süreçte Evlilik ve Ayrılık Evlilik, tarih boyunca sadece bir duygusal birliktelik değil, aynı zamanda toplumsal bir sözleşme, ekonomik bir…
2 Yorum