Psikolojik Epilepsi EEG’de Çıkar mı?
İzmir’de, kafelerde, sokaklarda, çarşılarda gezdiğimizde, insanları gözlemlerken bazen kendimle dalga geçiyorum. Mesela, yürürken birinin elindeki kahve bardağını düşürmesi üzerine, “Ah, işte psikolojik epilepsi başladı!” demek gibi bir alışkanlığım var. Evet, belki biraz abartıyorum ama bazen bazı insanlar öyle bir kafaya giriyor ki, ne yaptıklarını, ne söylediklerini anlamıyorlar. İşte bu, aklıma “Psikolojik epilepsi EEG’de çıkar mı?” sorusunu getiriyor.
Biliyorsunuz, İzmir’de gezip tozarken insanları gözlemlerken, çok eğlenceli şeyler görüyorsunuz. Birisi çakırkeyif yürürken, bir bakıyorsunuz kafasını bir direğe vuruyor. Veya yanlışlıkla kahvesini başkasına döküp özür dilemeye başlıyor. Tam o anda ben de içimden “Acaba psikolojik epilepsi EEG’de çıkar mı?” diye düşünmeden edemiyorum. Bu yazıda size tam olarak bu soruyu eğlenceli bir biçimde, biraz da gündelik yaşantıma dahil ederek açıklamaya çalışacağım. Hazır mısınız? O zaman başlayalım!
Psikolojik Epilepsi Nedir?
Hadi önce, konunun biraz daha derinlerine inelim. “Psikolojik epilepsi” kavramı kulağa biraz garip gelebilir, değil mi? Hani, epilepsi deyince aklımıza genellikle nörolojik bir hastalık gelir. Ama psikolojik epilepsi de ne? Buradaki “psikolojik” terimi, tıbbi epilepsiyle bir ilgisi olmadan bir kişinin zihinsel durumu ile bağlantılı bir tür geçici nöbet ya da krizi ifade eder. Yani psikolojik epilepsi, nörolojik sebeplerle değil, psikolojik sebeplerle ortaya çıkar.
Mesela bir stres, kaygı ya da travma anında bir insanın bedeni farklı tepkiler verebilir ve bu tepkiler bazen vücutta fiziksel bir nöbet benzeri durum yaratabilir. Ama burası önemli: EEG (elektroensefalogram) gibi testlerle tespit edilen bir durum değil bu. Zaten EEG, beyin dalgalarını ölçen bir testtir ve genellikle nörolojik bir hastalıkla ilgili sorunları tespit etmek için kullanılır.
Şimdi sorumuza dönelim: Psikolojik epilepsi EEG’de çıkar mı? Cevap net bir şekilde: Çıkmaz. EEG, genellikle fiziksel, biyolojik kökenli nöbetleri tespit edebilen bir testtir. Ancak psikolojik epilepsi, beynin kimyasından ziyade ruhsal bir bozukluk veya tepki olduğu için EEG bu durumu kaydedemez. Tabii ki, bu biraz da kafanızı karıştırabilir.
Hadi, Bir Durum Çalışması Yapalım!
Biraz teoriden uzaklaşalım ve gündelik yaşantımızdan bir örnekle konuyu daha eğlenceli hale getirelim. Bir sabah uyandım, İzmir’in o harika sabah havasını içime çektim ve kahvemi alıp işime doğru yol alırken başıma gelenleri anlatayım:
“Günaydın,” diyorum. Ama kendime öyle bir “günaydın” diyorum ki, sanki hayatımda ilk kez “günaydın” diyorum! Birden çok yavaş bir şekilde, “Neyim var ki benim, hayatımı şikayet edebileceğim?” diye düşünmeye başladım. İşte burada, beynimin bir köşesinde, o klasik “Psikolojik epilepsi” durumu başladı. Her şey çok karmaşık bir hale geldi. Akşamdan kalma bir şekilde bir kafe dükkanında bir sandalyeye oturdum, aklımda birbirinden tuhaf düşünceler: “Keşke işyerinde herkes beni daha çok sevse,” “Keşke hayat biraz daha kolay olsaydı,” gibi. Tam o anda bir dostumla karşılaştım ve ne yapacağımı bilemedim. O anda yaşadığım şey bir nöbet miydi? Yavaşça gözlerimi kapatıp “Sakin ol, sakin ol!” diye düşündüm.
Kafamda “EEG’de bu durum çıkmaz değil mi?” diye düşünürken, işte bir komik diyalog başlıyor:
Dostum: “Nasılsın?”
Ben: “Bilmiyorum, ama bir türlü kafamı toparlayamadım.”
Dostum: “Kafayı mı toparlayamıyorsun? Ya ben seni yanlış mı anladım?”
Ben: “Bilmiyorum ki, belki de psikolojik epilepsi geçiyorumdur. EEG testini hatırlıyor musun?”
Tabii, bu tür esprili diyaloglarla çevremdekilerin kafasını karıştırıyorum ama bir yandan da biraz rahatlıyorum.
Psikolojik Epilepsi ve Kaygı
Bir diğer önemli nokta da kaygı bozuklukları ve stresin epilepsiye benzer tepkiler yaratabilmesi. Yani vücutta fiziksel bir nöbet durumu olmamakla birlikte, vücut adeta bir “sistem çökmesi” yaşıyor gibi bir hal alabiliyor. Hani bazen düşünceler birikir, birikir ve o kadar çok şey düşünürsünüz ki bir noktada zihniniz tam anlamıyla takılır. Bu durum, psikolojik epilepsiye benzer bir şey yaratabilir. Ama EEG’de bu tür bir tepkiyi yakalayamazsınız çünkü beyninizin fiziksel olarak zarar gördüğü bir durum yoktur.
Yani aslında, beyninizin içindeki o karmaşa “sadece” psikolojik. Tabii, kimse kaygılarla hayatını yönlendirmek istemez ama ne yazık ki bazı anlarda bu durumlar kaçınılmaz hale gelebilir.
İçsel Çekişmeler: Beynin Nöbeti mi, Ruhun?
Bu noktada yine kafamda, “Gerçekten bir nöbet geçiriyor muyum?” sorusu dönüp duruyor. İşte o an iç sesim devreye giriyor:
Beyin: “Hayır, sakin ol. Sen sadece biraz kaygılısın, endişelenme.”
Ruh: “Ama beynim o kadar karışık ki! Bütün dünya bana miğfer gibi geliyor.”
Beyin: “Evet, evet. Ama senin bir nöbet geçirmen gerekiyor ki EEG’de bir şeyler çıksın. Henüz oraya gelmedik.”
Bu içsel diyaloglar sırasında bir yandan da günlük hayatımda “psikolojik epilepsi” şakalarımı yapıyorum, çünkü kahve almak, iş yerinde stresli olmak, akşam planı yapmak gibi sıradan anlar bile bana bir tür “kriz anı” gibi gelmeye başlıyor.
Sonuç Olarak: Psikolojik Epilepsi EEG’de Çıkar mı?
Kapanışı yapalım: Psikolojik epilepsi, tıpkı bu yazıdaki gibi, bazen başımıza gelen her şeyin çok karmaşıklaşması ile ortaya çıkabilir. Ancak, EEG testiyle bu durumu tespit etmeniz imkansızdır. Çünkü bu durum, tamamen psikolojik kökenlidir ve nörolojik bir hastalık değildir. Bu durumda en iyi çözüm, sakinleşmek, biraz derin nefes almak ve beyninizi rahatlatmak olacaktır. Belki de İzmir’deki o kafelerde, oturup bir süreliğine kaygıları bir kenara bırakmak gerek. Kim bilir? Belki bir gün, başka bir yazımda, “Psikolojik epilepsi geçirmiyorum, sadece yavaşça yürüdüm ve düşmedim!” diye yazacağım. Ama tabii, bunu da EEG testine sokmamayı unutmayın!
Unutmayın, her şeyin bir zamanı var. Şu anda, o zaman değil.